ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΤΑΡΤΗ: Τι γιορτάζουμε – Το ακριβό μύρο της πόρνης, το Ευχέλαιο, ο Νιπτήρας

 

Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη στην αμαρτωλή γυναίκα  που μετανιωμένη άλειψε τα πόδια του Κυρίου με πολύτιμο μύρο και συγχωρήθηκε για τα αμαρτήματα της, καθώς μετανόησε ειλικρινά.

Το γεγονός αυτό το διέσωσαν και οι τέσσερις Ευαγγελιστές (Ματθ.κστ΄6-13, Μαρκ.ιδ΄3-9, Λουκ.ζ΄36-50, Ιωάν.ιβ΄1-8) με κάποιες μικροδιαφορές στις διηγήσεις τους.

Αναλυτικότερη και σαφέστερη είναι εκείνη του Λουκά.

Ο Χριστός λίγο πριν το πάθος του, μετά την ανάσταση του Λαζάρου, προσκλήθηκε να δειπνήσει στο σπίτι κάποιου πλουσίου Φαρισαίου, ονόματι Σίμωνος.

Και ενώ συνέτρωγε ο Χριστός με τους συνδαιτυμόνες του, μπήκε στην οικία μια αμαρτωλή γυναίκα, γνωστή πόρνη της περιοχής, έχοντας στα χέρια της ακριβότατο αγγείο γεμάτο με πολύτιμο και πανάκριβο μύρο.

Πλησίασε το Χριστό, έχυσε ένας μέρος από το μύρο στην κεφαλή και το σώμα του  και με το υπόλοιπο και τα ασταμάτητα δάκρυά της έβρεχε και έπλυνε τα πόδια του Χριστού. Τέλος έλυσε την πλούσια πλεξούδα των μαλλιών της και άρχισε να σκουπίζει τα πόδια του Δασκάλου.

Ο Χριστός έμεινε ατάραχος, όχι όμως και οι παραβρισκόμενοι. Ο μεν οικοδεσπότης φαρισαίος σκανδαλίσθηκε με τη θέα της πόρνης και ακόμα περισσότερο με το άγγιγμά της στο σώμα του Ιησού. Διερωτόταν, πως είναι δυνατόν, προφήτης όντας, ο καλεσμένος του ραβίνος να μην διαγνώσει ότι η γυναίκα αυτή είναι αμαρτωλή και να μην τη διώξει κακείν κακώς.

Ο φιλάργυρος μαθητής του Χριστού, ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, μέτρησε τη μεγάλη αξία του μύρου, το οποίο κατά τη γνώμη του “πήγε χαμένο”, ενώ θα μπορούσε να πουληθεί και να δοθεί  στους φτωχούς. 

Η τιμή του μύρου ήταν γύρω στα τριακόσια δηνάρια. Γνώριζαν οι μαθητές και ο Ιούδας καλά πόσο μεγάλο ζήλο έδειχνε πάντοτε ο Χριστός για την ελεημοσύνη προς τους φτωχούς.

Ο Χριστός έδωσε απάντηση και στους δυο “σκανδαλισθέντες” από το γεγονός αυτό.

Στον μεν φαρισαίο απάντησε πως η γυναίκα αυτή έδωσε περίσσια και εγκάρδια περιποίηση, σε αντίθεση με αυτόν που τον κάλεσε προφανώς τυπικά και επιδεικτικά στο σπίτι του.

Είπε στους μαθητές, “εμένα θα με έχετε για λίγο ακόμα κοντά σας, τους φτωχούς θα τους βοηθάτε καθ΄όλη τη διάρκεια της ζωής σας”. Το πολύτιμο μύρο ήταν μια μικρό δείγμα της μεγάλης μετάνοιας και ευγνωμοσύνης αυτής της γυναίκας.

Το Μυστήριο του Ευχελαίου: Δεινόν η ραθυμία, μεγάλη η μετάνοια

Μεγάλη Τετάρτη και Ιερό Ευχέλαιο - Ορθοδοξία News Agency

Το απόγευμα της Μεγάλης Τετάρτης, τελείται στις Εκκλησίες το Μυστήριο του Μεγάλου Ευχελαίου, κατά τη διάρκεια του οποίου διαβάζονται επτά Ευαγγέλια και επτά Ευχές. Ευλογείται με αυτό το τρόπο το λάδι με το οποίο ο ιερέας «σταυρώνει» τους πιστούς στο μέτωπο, στο πηγούνι, στα μάγουλα και στις παλάμες, προσφέροντας έτσι τη χάρη και την ευλογία του Ιησού και του Αγίου Πνεύματος.

Το ευχέλαιο, που γίνεται στις εκκλησίες, σε μερικούς τόπους, όπως στον Πόντο, γινόταν και στο σπίτι. Στα αντικείμενα που ευλογούνται στη διάρκεια αυτής της τελετής, αποδίδεται ξεχωριστή θεία ιδιότητα και δύναμη.

Έθιμα της Μεγάλης Τετάρτης

Σε πολλές περιοχές της χώρας  πολλές γυναίκες πήγαιναν στη λειτουργία της Μεγάλης Τετάρτης με μια σουπιέρα αλεύρι που έχουν στερεώσει μέσα 3 κεριά. Αυτά τα κεριά τα καίνε κατά τη διάρκεια του μυστηρίου και το αλεύρι το χρησιμοποιούν για να φτιάξουν τα Πασχαλινά Κουλουράκια.

Παλαιότερα, τη Μεγάλη Τετάρτη παρασκευαζόταν και η νέα ζύμη. Επειδή, πίστευαν ότι η ζύμη του ψωμιού κάποια στιγμή μπορεί να χάσει τη δύναμη και την καθαρότητά της, την μεγάλη Τετάρτη φρόντιζαν να την ανανεώνουν.

Έτσι κυρίως στην Αθήνα, οι γυναίκες τις εκκλησίας πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και μάζευαν αλεύρι, το οποίο το ζύμωναν χωρίς προζύμι. Ο παππάς, ακουμπούσε πάνω στη ζύμη το Σταυρό με το Τίμιο Ξύλο και το ζυμάρι φούσκωνε. Αυτό αποτελούσε το προζύμι της χρονιάς, το οποίο οι γυναίκες μοίραζαν ξανά σε όλα τα σπίτια. Με αυτό, ζυμώνουν και τις κουλούρες της Λαμπρής.

Το βράδι της Μ.Τετάρτης, ο  Όρθρος της Μεγάλης Πέμπτης

Το βράδυ της Μεγάλης Τετάρτης ψάλλεται  ο Όρθρος της Μεγάλης Πέμπτης που αναφέρεται σε τέσσερα γεγονότα. Τον Ιερό Νιπτήρα, το πλύσιμο δηλαδή των ποδιών των μαθητών από τον Ιησού Χριστό, τον Μυστικό Δείπνο, την Προσευχή του Ιησού στο Όρος των Ελαιών και την προδοσία του Ιούδα, δηλαδή την αρχή των παθών.

Ο Μυστικός Δείπνος: Λάβετε φάγετε τοῦτό μου ἐστι τὸ σῶμά – Η τελετή του νιπτήρος

Ο Ιησούς με τους δώδεκα Αποστόλους δείπνησαν μαζί μία μέρα πριν την σταύρωση του στην Ιερουσαλήμ. Κατά την διάρκεια του δείπνου ο Ιησούς έπλυνε τα πόδια των μαθητών του και η συγκεκριμένη πράξη θεωρείται ως μία από τις αρχές του Χριστιανισμού λόγω του βαθύτερου νοήματος της, καθώς συμβολίζει την ισότητα και όχι μόνο.

Το βασικό τροπάριο της ημέρας είναι το «Ότε οι ένδοξοι μαθηταί» και αναφέρεται στην νίψη των ποδιών των Αποστόλων ενώ αποδίδεται στον Ρωμανό τον Μελωδό.

Ότε οι ένδοξοι μαθηταί

Ότε η ένδοξοι μαθηταί

εν τω νιπτήρι εφωτίζοντο,

τότε Ιούδας ο δυσεβής,

φιλαργυρίαν νοσήσας, εκοτίζετο•

και ανόμοις κριταίς

σε τον δίκαιον κριτήν παραδίδωσι.

Βλέπε, χρημάτων εραστά,

τον δια ταύτα αγχόνη χρησάμενον•

φεύγε ακόρεστον ψυχήν

την διδασκάλω τοιαύτα τολμήσασαν.

Ο περί πάντων αγαθός,

Κύριε, δόξα σοι.

Μόλις ο Ιησούς έπλυνε τα πόδια των μαθητών του τους κοινώνησε με το σώμα και το αίμα του λέγοντας τους: «Λάβετε φάγετε τοῦτό μου ἐστι τὸ σῶμά καθώς» και: «Τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου τὸ τῆς καινῆς διαθήκης τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον». Ουσιαστικά η Μεγάλη Τετάρτη περιλαμβάνει και την Θεία Κοινωνία που βρίσκεται στη ζωή των Χριστιανών.

Μάλιστα, το όνομα «Μυστικός Δείπνος» δεν αναφέρεται πουθενά στην Καινή Διαθήκη, όμως σήμερα χρησιμοποιείται από όλα τα δόγματα του Χριστιανισμού.

Η προσευχή στον κήπο της Γεσθημανή και το φιλί του Ιούδα

Ο Ιούδας είχε αποχωρήσει από τον Μυστικό Δείπνο καθώς είχε σχεδιάσει να προδώσει τον Ιησού. Επίσης, κατά την διάρκεια της ημέρας γίνεται αναφορά και στην σύγκλιση του συμβουλίου των Ιουδαίων που είχαν αποφασίσει να συλλάβουν τον Χριστό.

Μετά το τέλος του Μυστικού Δείπνου, ο Ιησούς με τους μαθητές του πήγαν στον κήπο της Γεσθημανή και μόλις έφθασαν αποσύρθηκε μαζί με τον Πέτρο, τον Ιωάννη και τον Ιάκωβο για να προσευχηθεί. Σε κάποιο σημείο ο Ιησούς ζήτησε από τους τρεις μαθητές να σταματήσουν και να μείνουν ξάγρυπνοι μαζί του, ενώ εκείνος απομακρύνθηκε λίγο και έπεσε με το πρόσωπο στη γη.

Και αφότου ο Ιούδας πρόδωσε τον Ιησού, πήγε στο σημείο και τον φίλησε έτσι ώστε να τον δουν οι φρουροί και να τον συλλάβουν.

 

 

 

SHARE