Ο Ερντογάν και οι αναταράξεις στην τούρκικη οικονομία

 

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν είναι πρακτικός άνθρωπος. Πριν από το δημοψήφισμα για την έγκριση των συνταγματικών αλλαγών και την ενίσχυση των εξουσιών του προέδρου, στις 6 Απριλίου 2017, ασχολήθηκε με την ενίσχυση της ανάπτυξης. Η πολιτική ρευστότητα είχε επιπτώσεις στην οικονομία, που έδειχνε σημάδια κόπωσης. Ενα από τα μέτρα που ίσχυσαν από τον Ιανουάριο 2017, ήταν η χορήγηση υπηκοότητας σε αλλοδαπούς που αγόραζαν ακίνητα αξίας 1 εκατ. δολ. και τα οποία διακρατούν για διάστημα τριών ετών.

Επίσης μειώθηκαν τέλη στα ακίνητα αλλά και ο ΦΠΑ στη μεταβίβαση ακινήτων, ώστε να ενισχυθεί η οικοδομική δραστηριότητα. Παράλληλα, το δημόσιο προσέφερε γενναιόδωρα κρατική εγγύηση σε δάνεια επιχειρήσεων, με στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης.

Γι’ αυτό η αύξηση του ΑΕΠ το 2017 κινήθηκε στο εντυπωσιακό ποσοστό 7,4%. Τα κακά νέα είναι ότι η ανάπτυξη αυτή οφείλεται κυρίως στην εγχώρια κατανάλωση που ενισχύεται από κρατικές δαπάνες. Παρά την αύξηση εξαγωγών, παρά την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας που προσφέρει πολλαπλά πολιτικά οφέλη, η χώρα και τα μεγαλειώδη έργα που εξαγγέλλονται, χρειάζονται χρηματοδότηση από το εξωτερικό. Ωστόσο, οι εξελίξεις στην περιοχή, η εχθρότητα με ΗΠΑ και Ευρώπη και η ανάλογη ρητορική ενισχύουν πολιτικά την κυβέρνηση αλλά βλάπτουν την οικονομία. Η εθνικιστική ρητορική χρησιμεύει ως γέφυρα για την ενσωμάτωση ψηφοφόρων και στελεχών του εθνικιστικού κόμματος, αλλά τρομάζει τους ξένους επενδυτές και κυρίως τους απλούς, καθημερινούς, ανθρώπους του εμπορίου, που προτιμούν να έχουν τις αποταμιεύσεις τους στην ασφάλεια του συναλλάγματος και του χρυσού. Στην πραγματικότητα αυτοί είναι οι εχθροί…

Τις τελευταίες ημέρες η τουρκική λίρα σημειώνει πτώση ρεκόρ, ενώ το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών ξεπέρασε τα 53,3 δισ. δολ. Ωστόσο η κατάσταση είναι ακόμη διαχειρίσιμη, επειδή τα συναλλαγματικά αποθέματα παραμένουν υψηλά.

Η προσέλκυση ξένων για αγορά ακινήτων με έπαθλο την υπηκοότητα δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Ηρθαν κάποιοι πλούσιοι Ιρακινοί ή Σύροι, αλλά τα έσοδα είναι πολύ μακριά από τον στόχο των 10 δισ. δολ. Θα μειωθεί το όριο και η υπηκοότητα θα δίνεται με αγορά ακινήτου 300.000 δολ.

«Ματαιοπονούν όσοι προσπαθούν να μας “συνετίσουν” με αύξηση της ισοτιμίας συναλλάγματος», δήλωνε προχθές ο Ερντογάν, ο οποίος συνήθως ομιλεί στο κοινό που παραληρεί, σε δύο – τρεις συγκεντρώσεις, την εβδομάδα. Απευθυνόμενος στον ακατονόμαστο εχθρό, πρόσθεσε: «Αν προσπαθείτε με αφορμή την υπόθεση της Συρίας να ασκήσετε οικονομική τρομοκρατία στη χώρα μου, κάνετε λάθος. Θα πληρώσετε το τίμημα». Και καθησύχασε το ακροατήριο λέγοντας: «Μην ανησυχείτε ακούγοντας τον έναν και τον άλλο, εμείς είμαστε προσηλωμένοι στον δρόμο μας».

Αυτό κάνει κι ο ίδιος. Σε ειδυλλιακή περιοχή του Αιγαίου, απέναντι σχεδόν από το Φαληράκι της Ρόδου, κτίζεται το λεγόμενο «θερινό ανάκτορο». Είναι η καλοκαιρινή κατοικία του προέδρου του κράτους, σε περιοχή που αγαπά ο Ερντογάν. Ξεπεράστηκαν γρήγορα οι πολεοδομικοί περιορισμοί που ίσχυαν στην περιοχή και άρχισαν οι οικοδομικές εργασίες. Τροποποιήθηκαν, βέβαια, τα αρχικά σχέδια για το οικόπεδο. Η έκταση της προεδρίας αυξήθηκε από 200 σε 650 στρέμματα, προκειμένου να οικοδομηθεί θερινό ανάκτορο με 300 δωμάτια, ελικοδρόμιο, λιμενικές και βοηθητικές εγκαταστάσεις.

Σεραφείμ Κωνσταντινίδης ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ – ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
SHARE