Μάνος Ελευθερίου: Πολιτική κηδεία την Τρίτη στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών

 

Η πολιτική του κηδεία του Μάνου Ελευθερίου θα γίνει την Τρίτη 24 Ιουλίου στις 12:00, στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Έφυγε από τη ζωή την Κυριακή σε ηλικία 80 ετών ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής, στιχουργός και πεζογράφος Μάνος Ελευθερίου.

Πρόσφατα, είχε αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα υγείας, το ξεπέρασε, αλλά τα ξημερώματα απεβίωσε από ανακοπή καρδιάς.

Ποιος ήταν ο Μάνος Ελευθερίου

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ερμούπολη της Σύρου. Ο πατέρας του ήταν ναυτικός. Σε ηλικία 14 ετών έρχεται με την οικογένειά του από τη Σύρο στην Αθήνα και τα πρώτα επτά χρόνια κατοικούν στο Χαλάνδρι.

Το 1960 μετακομίζουν οικογενειακώς στο Νέο Ψυχικό. Το 1955 γνωρίζεται με τον Άγγελο Τερζάκη, ο οποίος τον ωθεί να παρακολουθήσει μαθήματα στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου ως ακροατής. Το 1956 γράφεται στο τμήμα θεάτρου της Σχολής Σταυράκου με καθηγητές τον Χρήστο Βαχλιώτη, Γιώργο Θεοδοσιάδη και Γρηγόρη Γρηγορίου. Το 1960 στα Ιωάννινα όπου βρέθηκε για να εκτελέσει τη στρατιωτική του θητεία, αρχίζει να γράφει θεατρικά έργα και ποιήματα.

Το 1962, σε ηλικία μόλις 24 ετών, δημοσιεύει την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο “Συνοικισμός”, με δικά του χρήματα, αλλά δεν είχε την αναμενόμενη επιτυχία. Την ίδια εποχή στα Ιωάννινα γράφει τους πρώτους στίχους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και «Το τρένο φεύγει στις 8:00» που αργότερα μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης.

Τον Οκτώβριο του 1963 ξεκινά να εργάζεται στο «Reader’s Digest» όπου και παρέμεινε για τα επόμενα δεκαέξι χρόνια. Στο μεταξύ κυκλοφορούν τα δύο πρώτα του βιβλία με διηγήματα, Το διευθυντήριο (1964) και Η σφαγή (1965) για τα οποία γράφτηκαν εξαιρετικές κριτικές.

Το 1964 παρουσιάζεται στην ελληνική δισκογραφία. Συνεργάζεται με το συνθέτη Χρήστο Λεοντή, καθώς και τον Μίκη Θεοδωράκη (1967) με τον οποίο η συνεργασία διακόπηκε λόγω της Δικτατορίας. Τα συγκεκριμένα τραγούδια πρωτοκυκλοφόρησαν το 1970 στο Παρίσι.

Συνεργάστηκε με τον Δήμο Μούτση (Άγιος Φεβρουάριος, 1971) και με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στον δίσκο Θητεία του οποίου η ηχογράφηση άρχισε το Νοέμβριο του 1973, διακόπηκε από τα γεγονότα του Πολυτεχνείου και τελικά κυκλοφόρησε το 1974 με την Μεταπολίτευση.

Κατά καιρούς έχει συνεργαστεί σχεδόν με όλους τους Έλληνες συνθέτες, όπως με τον συνθέτη Σταύρο Κουγιουμτζή και τον τραγουδιστή Γιώργο Νταλάρα, καθώς και με τον Θανάση Γκαϊφύλλια στην Ατέλειωτη Εκδρομή (1975), τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Γιάννη Σπανό, τον Γιώργο Ζαμπέτα, τον Σταμάτη Κραουνάκη, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, τον Γιώργο Χατζηνάσιο, τον Αντώνη Βαρδή και πολλούς άλλους.

Παράλληλα, γράφει και εικονογραφεί παραμύθια για παιδιά και επιμελείται την έκδοση λευκωμάτων με θέμα τη Σύρο: Ενθύμιον Σύρας, Θέατρο στην Ερμούπολη κ.α.

Την δεκαετία του ‘90 αρθρογραφεί και συγχρόνως κάνει ραδιοφωνικές εκπομπές στον Αθήνα 9,84 και στο Δεύτερο Πρόγραμμα.

Το 1994 εκδίδει την πρώτη του νουβέλα με τίτλο Το άγγιγμα του χρόνου. Το 2004 δημοσιεύει το πρώτο του μυθιστόρημα Ο Καιρός των Χρυσανθέμων που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2005.

Το 2013 ο Μάνος Ελευθερίου βραβεύθηκε για τη συνολική του προσφορά από την Ακαδημία Αθηνών.

ΤΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ

Για τον θάνατό του εξέδωσε ανακοίνωση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος:

«Ο Μάνος Ελευθερίου ανήκει, εδώ και πολλά χρόνια, στην χορεία των μεγάλων Πνευματικών μας Ανθρώπων, για τους οποίους ο θάνατος είναι το πέρασμα στην αιωνιότητα που δικαιωματικώς τους αναλογεί. Αιωνία η Μνήμη του».

Ο Α.ΤΣΙΠΡΑΣ
Με μια ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Twitter ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας αποχαιρετά τον Μάνο Ελευθερίου.
Στην ανάρτηση γράφει:
«Στον κόσμο τούτο είναι φορές που πάει κανείς και δίχως χάρτη. Ο Μ. Ελευθερίου διέγραψε μια πορεία στον πολιτισμό που υπερβαίνει κατά πολύ την βιολογική του παρουσία, θα είναι μαζί μας για πολλές γενιές. Με τα λόγια του τίμησε τα χρόνια μας. Τον αποχαιρετούμε με συγκίνηση & σεβασμό».

 

Μήνυμα για την απώλεια του Μάνου Ελευθερίου εξέδωσε και ο Πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης.

«Σήμερα η χώρα θρηνεί μια σπουδαία προσωπικότητα, τον Μάνο Ελευθερίου. Ένας σπουδαίος ποιητής, πεζογράφος και στιχουργός, ένα πνεύμα ανήσυχο και οξυδερκές μέχρι το τέλος, έφυγε αφήνοντας το αποτύπωμα του στις καρδιές όλων μας και μια τεράστια παρακαταθήκη μέσα από τις ποιητικές του συλλογές, τα πεζογραφήματά αλλά και τους στίχους του. Στους οικείους του εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια.»

«Στον κόσμο τούτο είναι φορές που πάει κανείς και δίχως χάρτη. Ο Μ. Ελευθερίου διέγραψε μια πορεία στον πολιτισμό που υπερβαίνει κατά πολύ την βιολογική του παρουσία, θα είναι μαζί μας για πολλές γενιές. Με τα λόγια του τίμησε τα χρόνια μας. Τον αποχαιρετούμε με συγκίνηση & σεβασμό».

Με αυτή την ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Twitter ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας αποχαιρετά τον Μάνο Ελευθερίου.

Συλλυπητήριο μήνυμα της υπ. Πολιτισμού, Λ. Κονιόρδου

«Ποιητής, πεζογράφος, στιχουργός και αρθρογράφος, διανοούμενος, καλλιτέχνης με δημόσιο λόγο και παρουσία, ο Μάνος Ελευθερίου υπήρξε εμβληματική και πολυσχιδής προσωπικότητα, η οποία σφράγησε μια σειρά από τομείς του νέου ελληνικού πολιτισμού. Ευγενής και πνευματώδης, με τον ευθύβολο λόγο του, το χιούμορ και το πνεύμα του, την αμεσότητα και την ειλικρίνειά του, ο Μάνος Ελευθερίου εξέφρασε την αλήθεια μιας ολόκληρης εποχής.  Μέσα από τους στίχους του συμπύκνωσε «τα λόγια και τα χρόνια» μιας μεταβατικής περιόδου για τη χώρα. Τα, περισσότερα από 400, τραγούδια του που έχουν μοιραστεί στα χείλη όλων μας, αποτελούν τη μεγάλη παρακαταθήκη του εκτενούς έργου του. Τα «Μαλαματένια λόγια» του μας βοήθησαν να εκφράσουμε μέσα από το τραγούδι τις πιο προσωπικές μας στιγμές: τη λύπη μας και τη χαρά μας, τη συνάντηση  με τον διπλανό μας και τη μοναξιά μας. Οι στίχοι του Ελευθερίου τραγούδησαν τη μοναχικότητα, το αστικό τοπίο μιας κοινωνίας που αλλάζει από τη Δικτατορία προς τη μεταπολίτευση, τους άδειους δρόμους και τις στριμωγμένες πόλεις, τα τοπία και τους ανθρώπους τους.

Θα ήθελα να εκφράσω τα συλλυπητήριά μου στην οικογένεια και τους οικείους του. Ο τόπος μας θα τον τραγουδάει για πάντα».

Συλλυπητήριο μήνυμα από τον ΣΥΡΙΖΑ

«Ο ΣΥΡΙΖΑ εκφράζει τη βαθιά του θλίψη για τον θάνατο του Μάνου Ελευθερίου. Ποιητής με κάθε έννοια του όρου, αριστοτέχνης των λέξεων σε κάθε μορφή του λόγου, στο έργο του η ποίηση συναντούσε τον κοινωνικό εαυτό της, γινόταν τραγούδι στα χείλη των πολλών, κυρίως εκείνων που τ’ άδικο το ζούνε μέσα από την κούνια τους. Σε καιρούς όπως οι δικοί μας, όταν η τέχνη είναι περισσότερο απαραίτητη από ποτέ, ο Μάνος Ελευθερίου θα παραμένει παρών. Το πολυσχιδές έργο του θα μας συντροφεύει. Θερμά συλλυπητήρια στους  οικείους του».

Το συλληπητήριο μήνυμα των ΑΝΕΛ

«Οι ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ εκφράζουμε τη βαθύτατη θλίψη μας για την απώλεια του Μάνου Ελευθερίου, ενός μεγάλου ποιητή, στιχουργού και πεζογράφου. Ο Μάνος Ελευθερίου παραμένει ανάμεσά μας, με το έργο του, τους στίχους του, με την κάθε του λέξη. Τα θερμά μας συλλυπητήρια στους οικείους του», αναφέρει σε δήλωσή του ο εκπρόσωπος των ΑΝΕΛ, Θ. Τοσουνίδης.

Ανακοίνωση της Όλγας Κεφαλογιάννη

Για την απώλεια του Μάνου Ελευθερίου, η τομεάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού της Νέας Δημοκρατίας, Όλγα Κεφαλογιάννη, δήλωσε: «Ο Μάνος Ελευθερίου υπήρξε σπουδαίος ποιητής, λογοτέχνης, στιχουργός και συγγραφέας, όπως και ενεργός πολίτης με ευαισθησίες και σημαντική κοινωνική δράση.

Η απώλεια για τον ελληνικό πολιτισμό είναι μεγάλη αλλά το έργο που αφήνει πίσω του θα τον θυμίζει για πάντα.

Στην οικογένεια και τους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια».

Συλλυπητήρια από το Ποτάμι

«O Μάνος Ελευθερίου για όσους δεν τον ήξεραν από κοντά ήταν πολλά, πάρα πολλά: στίχοι- χιλιάδες- ποιήματα, διηγήματα, μυθιστορήματα, ραδιόφωνο, μια γλυκιά και σεμνή παρουσία. Όσοι είχαν την τύχη να τον έχουν γνωρίσει από κοντά το επιβεβαιώνουν.

Οι υπόλοιποι, όσοι τον γνωρίζαμε από τα τραγούδια που έγραψε, από τα βιβλία του, από το ραδιόφωνο, γίναμε δέκτες και της σοφίας του. Ξεκινώντας από τα τέλη της δεκαετίας του 60, ο Μάνος Ελευθερίου δεν σταμάτησε ποτέ να διαμορφώνει το ηχόχρωμα και την ποιητική της σύγχρονης Ελλάδας. Με τον δικό του σεμνό αλλά επιδραστικό τρόπο, χωρίς εκζήτηση, πάντα δεμένος στην παράδοση από την οποία δεν έπαψε ποτέ να αντλεί. Μια παράδοση που την κουβαλούσε από τα νεανικά του χρόνια στη Σύρο και που δεν έπαψε ποτέ να ανανεώνει. Δεν είναι εύκολο να χωρέσει η προσφορά του σε λέξεις, ίσως γιατί είναι αδιόρατη: δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς για έναν άνθρωπο που με τα γραπτά του και τους στίχους του σε έκανε να νιώθεις οικείος του. Θα μας λείψει για πολλά, ίσως περισσότερο για αυτό. Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του».

Ανακοίνωση της Φώφης Γεννηματά

«Το τρένο φεύγει στις οχτώ….»

Το Κίνημα Αλλαγής αποχαιρετά τον Μάνο Ελευθερίου.

Το μεγάλο λογοτέχνη, τον ποιητή, τον δημοκράτη.

Άνθρωπος του πνεύματος είδε τους στίχους του να γίνονται τραγούδια από όλους τους κορυφαίους συνθέτες και να φτάνουν στα χείλη όλων των Ελλήνων. Τραγουδήθηκαν και θα τραγουδιούνται.

Το έργο του είναι μεγάλο, τίμησε τον πολιτισμό και την Ελλάδα.

Ανακοίνωση ΚΚΕ

«Ξημερώματα Κυριακής η ποίηση και το τραγούδι ορφάνεψαν. Ο Μάνος Ελευθερίου περνάει στην αιωνιότητα. Υπήρξε ένας πολυγραφότατος ποιητής, στιχουργός και πεζογράφος. Στο έργο του αποτυπώνεται η ιστορία του τόπου. Οι στίχοι του ζυμώθηκαν μαζί με το χτυποκάρδι του απλού ανθρώπου για τον έρωτα, την αγωνία της βιοπάλης και τον αγώνα για μια καλύτερη ζωή, εκεί που οι συνθήκες μετατρέπουν τον εργάτη, τον φοιτητή σε ήρωα και εντέλει σε Άνθρωπο.

Θα σε θυμόμαστε στους σταθμούς περιμένοντας το τρένο στις οκτώ, όσο θα ζούμε το άδικο από την κούνια μας, όσο η μια γενιά αφήνει μαλαματένια λόγια για την επόμενη.

Το ΚΚΕ σε αποχαιρετά και εκφράζει τα βαθιά του συλλυπητήρια στους οικείους σου».

Δήλωση Α. Λοβέρδου

«Ο Μάνος Ελευθερίου έγραφε για  όσους “με τους αθάνατους είχαν λογαριασμούς”. Χωρίς ίσως να είχε επίγνωση πως η τελευτή του έκανε τον ίδιο αθάνατο στη συλλογική μνήμη διαδοχικών γενεών» δήλωσε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Δημοκρατικής Συμπαράταξης.

«Με τιμή και συγκίνηση αποχαιρετούμε τον Δάσκαλο Μάνο Ελευθερίου, ευπατρίδη της Τέχνης και της ζωής, αγωνιστή της Δημοκρατίας και φανατικό αντίπαλο της ανελευθερίας, από όπου αυτή και αν προέρχεται».

Ανάρτηση Ευ. Βενιζέλου

«Αν μια λέξη μπορεί να αποδώσει την αίσθηση που άφηνε πάντα ο Μάνος Ελευθερίου είναι η λέξη γλυκός. Ευγενής, καλλιεργημένος, ευθύβολος στα σχόλια του, γενναιόδωρος στη συμπεριφορά και τους χαρακτηρισμούς του. Με την άνεση που του έδινε η προνομιακή του σχέση με την ελληνική γλώσσα κινήθηκε σταδιακά σε όλα σχεδόν τα πεδία του γραπτού λόγου μένοντας πρωτίστως αυτό που ήταν συνολικά, ποιητής. Ο Μάνος Ελευθέριου πέτυχε να δείξει ότι το λόγιο μπορεί να είναι και λαϊκό και το αντίστροφο, χωρίς τις ευκολίες του λογοτεχνικού λαϊκισμού. Αποχαιρετούμε με μεγάλη θλίψη έναν ωραίο άνθρωπο».

Μήνυμα του δημάρχου Αθηναίων Γιώργου Καμίνη

«Άνθρωποι με έργο σαν αυτό που αφήνει πίσω του ο Μάνος Ελευθερίου δεν πεθαίνουν. Θα διαβάζονται και θα τραγουδιούνται πάντα, γιατί η δύναμη των λέξεων και των συναισθημάτων που αναδύεται από το έργο του Μάνου Ελευθερίου, δίνει ξεχωριστή υπόσταση στις μεγάλες έννοιες και ιδέες που σε όλη τη ζωή του, με πίστη, πρέσβευε. Σήμερα, όμως, αποχαιρετούμε και έναν πολύτιμο συνεργάτη. Έναν άνθρωπο που, για 22 χρόνια και έως την τελευταία ώρα, τίμησε τον Αθήνα 984 και μοιράστηκε με τους ακροατές του τις σκέψεις του. Μάνο, σε ευχαριστούμε».

SHARE