Τα σενάρια και οι κίνδυνοι για την επόμενη ημέρα των εκλογών

Τρεις μόλις ημέρες πριν τη διεξαγωγή των εκλογών, τα διλήμματα των αγορών φαίνεται να ξεπερνούν κατά πολύ αυτά των εκλογέων, καθώς τα σενάρια της επόμενης ημέρας, ανάλογα με το εκλογικό αποτέλεσμα, ξεκινούν από την παράταση του χρόνου της δημοσιονομικής προσαρμογής και φτάνουν μέχρι και την έξοδο από το ευρώ!

Στα γραφεία διεθνών οίκων, μεγάλων τραπεζών αλλά και εγχώριων ιδρυμάτων έχει αναπτυχθεί μία πραγματική… βιομηχανία μετεκλογικών σεναρίων, στα περισσότερα των οποίων οι συνέπειες από τις ελληνικές εκλογές αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη βαρύτητα, ακόμη και από την πιθανή νίκη των Σοσιαλιστών στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας.

Ο βασικότερος προβληματισμός έχει ασφαλώς να κάνει με το εάν και κατά πόσο τα δύο κόμματα που στήριξαν την απερχόμενη κυβέρνηση και υπέγραψαν τη δεύτερη δανειακή σύμβαση θα καταφέρουν να έχουν από κοινού μία κοινοβουλευτική πλειοψηφία ικανή να συνεχίσει τον δρόμο των μνημονιακών δεσμεύσεων. Σε διαφορετική περίπτωση εξετάζεται από πολλούς αναλυτές το κατά πόσο τα μικρότερα κόμματα, τα οποία αντιτίθενται στο μνημόνιο, μπορούν να συμφωνήσουν σε μία κυβερνητική προοπτική με στόχο την αναδιαπραγμάτευση του μνημονίου.

Στο ίδιο μήκος με τους διεθνείς αναλυτές και το δικό μας ΙΟΒΕ, που σε σχετική του έκθεση καταγράφει μεν βελτίωση στο οικονομικό κλίμα της Ελλάδας τον Απρίλιο, που κατά τεκμήριο παρατηρείται σε προεκλογικές περιόδους, με τις αβεβαιότητες, ωστόσο, να συνεχίζουν να «σκιάζουν» την οικονομία. Και αυτό, καθώς η ανασφάλεια για την επίτευξη των μνημονιακών στόχων είναι μεγάλη, με τις αντοχές να εξαντλούνται και την ανησυχία για τις μετεκλογικές εξελίξεις να επιβαρύνουν την κατάσταση.

Κωδικοποιώντας το σύνολο των εκθέσεων που έχουν δει τις τελευταίες ημέρες το φως της δημοσιότητας, προκύπτουν τέσσερις βασικές παραδοχές σεναρίων:

– Δεν διαφαίνεται απόλυτος νικητής στις εκλογές της 6ης Μαΐου.

– Ενας κυβερνητικός συνασπισμός ενδεχομένως να ζητήσει επαναδιαπραγμάτευση μνημονίου.

– Η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ προβάλλει ως το χειρότερο πιθανό σενάριο.

– Μία ενδεχόμενη επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου θα έθετε παράλληλα σε κίνδυνο τόσο την Ισπανία, όσο και την Ιταλία.

ΑΙΣΙΟΔΟΞΟ ΣΕΝΑΡΙΟ
Πράγματι και σύμφωνα με το Reuters, οι δημοσκοπήσεις δεν δείχνουν να προκύπτει ξεκάθαρος νικητής από τις εκλογές, με τα δύο μεγαλύτερα κόμματα, τη Νέα Δημοκρατία και το ΠαΣοΚ, να κερδίζουν γύρω στο 40%, ποσοστό που μόλις αρκεί για να τους δώσει από κοινού απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή.

Είτε τα δύο κόμματα θα εγκαινιάσουν μία απρόθυμη συνεργασία με ισχνή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, είτε θα πρέπει να διερευνηθεί η δυνατότητα να σχηματιστεί ένας ευρύς συνασπισμός με μικρότερα κόμματα, τα οποία αντιτίθενται στο μνημόνιο.

Κάτι τέτοιο θα ενίσχυε την πίεση στη νέα κυβέρνηση να επαναδιαπραγματευτεί μέρος του δεύτερου προγράμματος διάσωσης της χώρας, ενός φιλόδοξου σχεδίου που στοχεύει στην επιστροφή της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου έως το 2015.

Επαναδιαπραγμάτευση του δεύτερου ελληνικού προγράμματος
Ολο και περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι θα απαιτηθεί μία επαναδιαπραγμάτευση του δεύτερου ελληνικού προγράμματος, ώστε να διασφαλιστεί από τη μία η πολιτική σταθερότητα στην Ελλάδα και από την άλλη να επιτευχθεί ο στόχος που έχει τεθεί για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.
Με τον Γάλλο σοσιαλιστή κ. Φ. Ολάντ να έχει δηλώσει ότι θα αναλάβει πρωτοβουλία ώστε η ευρωζώνη να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην ενίσχυση της ανάπτυξης και λιγότερο στη μείωση των ελλειμμάτων, η Ελλάδα ίσως να είναι από τις πρώτες χώρες που θα της επιτραπεί κάποια δημοσιονομική χαλάρωση.

«Μία νέα κυβέρνηση πιθανόν να προσπαθήσει να ζητήσει μία πιο σταδιακή δημοσιονομική προσαρμογή, προκειμένου να περιοριστεί η βραχυπρόθεσμη συρρίκνωση της οικονομίας και σε αυτό το θέμα το πιθανότερο είναι ότι θα μοιάζει να παραβιάζει ανοιχτές θύρες», ανέφερε σε σχόλιό του ο κ. Ντ. Μακί, οικονομολόγος στην JPMorgan στο Λονδίνο. Αυτό ίσως δώσει κάποια ανάσα στην Αθήνα, αλλά θα προκαλέσει επιπλοκές στη χρηματοδότηση της Ελλάδας και πιθανόν να σημαίνει ότι η χώρα δεν θα μπορέσει να επιστρέψει στις αγορές το 2015, αφού απομακρύνεται χρονικά ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα.

Αρα, σε κάθε περίπτωση, ένα τρίτο πρόγραμμα φαίνεται πιθανό κατά τον κ. Μακί, ο οποίος προσθέτει ότι όσο μικρότερη είναι η πρόοδος στο δημοσιονομικό κομμάτι, τόσο μεγαλύτερο θα είνα ι το μέγεθος του προγράμματος.

Αξιωματούχοι, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι δεν θα γίνει ανεκτή μία νέα υπαναχώρηση, ιδιαίτερα αφού το ΔΝΤ δεν συμμετείχε και με μεγάλη προθυμία στο δεύτερο πακέτο διάσωσης. Η υπομονή και ο χρόνος για την Ελλάδα έχουν εξαντληθεί. Η μόνη επιλογή που τους έχει απομείνει θα ήταν να φύγουν από το ευρώ, εάν δεν τους αρέσει η συμφωνία που έχουν, τονίζει σε άλλο βέβαια πνεύμα, αξιωματούχος της ευρωζώνης.

Κανείς δεν θέλει να ανοίξει το κουτί της Πανδώρας, ούτε καν μία χαραμάδα, καθώς όλοι ξέρουν ότι κάτι τέτοιο θα σημαίνει επαναδιαπραγμάτευση για εβδομάδες, ενώ παράλληλα θα ανοίξει τον δρόμο σε ανάλογα και απολύτως δικαιολογημένα αιτήματα από την Ιρλανδία και την Πορτογαλία.

Διάχυση της κρίσης
Ορισμένοι οικονομολόγοι θεωρούν, πως οι κάλπες της Κυριακής μπορεί να ρίξουν την Ελλάδα πίσω στο ναδίρ στο οποίο είχε πέσει πέρυσι τον Νοέμβριο, όταν συζητείτο έντονα η έξοδος της χώρας από το ευρώ. Πιστεύουν ότι η κρίση στη χώρα θα μπορούσε να μεταδοθεί στην Ισπανία και την Ιταλία, στέλνοντας σε επικίνδυνα υψηλά επίπεδα το κόστος δανεισμού τους.

«Μία μετεκλογική πολιτική παράλυση στην Ελλάδα μπορεί να οδηγήσει σε χρεοκοπία και να κινδυνεύσει η χώρα ακόμη και με έξοδό της από το ευρώ», ανέφερε σε έκθεσή του ο κ. Αθανάσιος Βαμβακίδης, αναλυτής της Bank of America και πρώην στέλεχος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Θεωρούμε, τονίζει, ότι εάν δεν υπάρξει κυβέρνηση, η τρόικα ίσως να μην έχει άλλη επιλογή από το να διακόψει τη χρηματοδότηση της Ελλάδας

Εκείνο, πάντως, που φαίνεται ότι έχει καθολική αναγνώριση είναι ότι αν η πολιτική μετεκλογική πραγματικότητα εμφανίσει ως μόνη εναλλακτική λύση την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, τότε θα καταστεί αναγκαία μία επανεκτίμηση της κατάστασης τόσο από την πλευρά των δανειστών όσο και από την πλευρά των αγορών. Αν η τρόικα εμμείνει στις θέσεις της και δεν υποκύψει στα όποια αιτήματα της νέας ελληνικής κυβέρνησης για επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου ή χαλάρωση των στόχων, έστω και μικρή, τότε η κρίση θα κορυφωθεί.

SHARE