Στο στόχαστρο των Venture Capital funds η Ελλάδα και οι εταιρείες με εξαγωγικούς ορίζοντες

Μετά τα hedge funds, τους θεσμικούς και ιδιώτες επενδυτές, τα venture capital funds ανακάλυψαν την ελκυστικότητα της ελληνικής αγοράς προσδίδοντας όμως μία νέα διάσταση. Αντίθετα από τα hedge funds, τα οποία έχουν βραχύ ορίζοντα και εύκολα μετακινούν τα κεφάλαιά τους, τα venture capital funds είναι μακροχρόνιοι επενδυτές, με ορίζοντα ο οποίος συχνά ξεπερνάει τα πέντε χρόνια. Επιπλέον, ενώ οι περισσότεροι επενδυτές χαρτοφυλακίου ουσιαστικά παραμένουν αμέτοχοι στη διαχείριση της ίδιας της επένδυσης, τα venture capital funds αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στη διοίκηση της εταιρείας, προσφέροντας τεχνογνωσία και γνωριμίες.

Για παράδειγμα, οι ξένοι επενδυτές, οι οποίοι τη στιγμή αυτή κατέχουν το 46% της κεφαλαιοποίησης του FTSE 20, είναι στην ουσία παθητικοί επενδυτές, οι οποίοι εύκολα και γρήγορα θα μπορούσαν να ρευστοποιήσουν την επένδυσή τους. Αντίθετα, τα venture capital funds έχουν μακρύ ορίζοντα και μεταφέροντας τεχνογνωσία στην εταιρεία στην οποία έχουν επενδύσει προγραμματίζουν την αποεπένδυση μόνο μετά από ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να έχουν επιτευχθεί και κεφαλαιοποιηθεί οι επιχειρηματικοί στόχοι τους οποίους έχουν θέσει.

Η απόκτηση πριν από λίγες ημέρες του 6,82% της Folli Follie Group από την Texas Pacific Group, αποδεικνύει το ενδιαφέρον των συγκεκριμένων επενδυτικών κεφαλαίων για την ελληνική αγορά. Τα venture capital funds, αντίθετα από τους επενδυτές χαρτοφυλακίου δραστηριοποιούνται ενεργά στη διαχείριση της εταιρείας στην οποία επενδύουν. Αυτή είναι μία σημαντικότατη διαφορά σε σύγκριση με άλλους επενδυτές. Για παράδειγμα, οι ξένοι επενδυτές, οι οποίοι τη στιγμή αυτή κατέχουν το 46% της κεφαλαιοποίησης του FTSE 20, είναι στην ουσία παθητικοί επενδυτές, οι οποίοι εύκολα και γρήγορα θα μπορούσαν να ρευστοποιήσουν την επένδυσή τους. Αντίθετα, τα venture capital funds έχουν μακρύ ορίζοντα και μεταφέροντας τεχνογνωσία στην εταιρεία στην οποία έχουν επενδύσει προγραμματίζουν την αποεπένδυση μόνο μετά από ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να έχουν επιτευχθεί και κεφαλαιοποιηθεί οι επιχειρηματικοί στόχοι τους οποίους έχουν θέσει.

 

Private equity και venture capital από το 1946…

 

Τι ακριβώς, όμως, είναι τα private equity και venture capital funds; Είναι επενδυτικά οχήματα τα οποία συλλέγουν κεφάλαια από επενδυτές με στόχο την απευθείας επένδυσή τους σε επιχειρήσεις οι οποίες έχουν σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης, είτε λόγω νέων προϊόντων (κυρίως στο χώρο της τεχνολογίας και της βιοτεχνολογίας), είτε λόγω οικονομικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος (αναπτυσσόμενες αγορές, όπως τα Βαλκάνια και η Τουρκία). Οι βασικότεροι επενδυτές στα private equity και venture capital funds είναι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές, όπως συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες και τράπεζες, αλλά και ιδιώτες επενδυτές. Πρώτο private equity fund που λειτούργησε ήταν το American Research and Development Fund, το οποίο ξεκίνησε τη δραστηριότητά του το 1946.

 

Επιλογή επιχειρήσεων

 

Βασικό χαρακτηριστικό των private equity και venture capital funds είναι η επιλογή επιχειρήσεων οι οποίες δραστηριοποιούνται σε κλάδο ή γεωγραφικό χώρο, τον οποίο τα ίδια τα funds γνωρίζουν καλά, ώστε η επένδυση στην επιχείρηση να αποκτά ενεργό χαρακτήρα. Με άλλα λόγια, πέρα από τα κεφάλαια τα οποία επενδύουν, τα private equity και venture capital funds συνεργάζονται ενεργά με τον επιχειρηματία, συνήθως μέσω της συμμετοχής τους στο Δ.Σ. τόσο για τη διαμόρφωση στρατηγικής όσο και για τη στελέχωση και οργάνωση της εταιρείας, προκειμένου η επένδυση στην επιχείρηση να προσδώσει προστιθέμενη αξία.

 

Η δομή, οι στόχοι και οι off shore

 

Η δομή των funds συνίσταται στη δημιουργία μιας offshore εταιρείας, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις έχει ημερομηνία λήξης δέκα ετών. Δηλαδή, αφού το private equity fund συγκεντρώσει τα κεφάλαια, αρχίζει η διαδικασία επιλογής των επιχειρήσεων στις οποίες επενδύει, ενώ χρονικός ορίζοντας επιστροφής των κεφαλαίων και της υπεραξίας η οποία έχει δημιουργηθεί στους επενδυτές είναι συνήθως τα δέκα έτη από την ημερομηνία συγκέντρωσης των κεφαλαίων. Η ημερομηνία συγκέντρωσης των κεφαλαίων, vintage, είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη σύγκριση των αποδόσεων των private equity funds μεταξύ τους, καθώς funds ίδιου vintage επενδύουν κάτω από τις ίδιες συνθήκες, τόσο σε μακροοικονομικο επίπεδο, όσο και σε περιβάλλον αγορών. Το ύψος της κάθε επένδυσης δεν είναι σταθερό και κυμαίνεται για τα ελληνικά funds, από 500.000 έως 5 εκατ. ευρώ. Στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία, όμως, όπου ο θεσμός του private equity είναι πολύ πιο ανεπτυγμένος, η μέση επένδυση είναι περίπου 15 εκατ. δολάρια, ενώ δεν είναι σπάνιες και οι επενδύσεις υψηλότερες του ενός δισ. δολαρίων.

Οι επενδύσεις γίνονται τόσο σε επίπεδο νέων, υπό σύσταση επιχειρήσεων, όπου χρησιμοποιείται ο όρος venture capital, όσο και σε επίπεδο λειτουργούντων επιχειρήσεων, οι οποίες χρειάζονται κεφάλαια για να πραγματοποιήσουν τα αναπτυξιακά σχέδια τους. Ενας επιπλέον χώρος, από τον οποίο όμως, αντίθετα από τις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη, τα ελληνικά απουσιάζουν είναι η εξαγορά των επιχειρήσεων από το management τους (management buy out).

 

Η… έξοδος

Η τελική έξοδος του fund από την επιχείρηση στην οποία έχει επενδύσει γίνεται είτε μέσω των χρηματιστηριακών αγορών, είτε μέσω πώλησης του μεριδίου του μετοχικού κεφαλαίου σε άλλη επιχείρηση. Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν είναι επιτυχημένες όλες οι επενδύσεις των private equity και venture capital funds. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Venture Economics στο ένα τρίτο περίπου από τις επενδύσεις ενός fund η έξοδος γίνεται με μερική απώλεια, ενώ στο ένα δέκατο η απώλεια ανέρχεται στο ύψος της συνολικής επένδυσης. Επιπλέον, περισσότερο από το 50% της συνολικής απόδοσης ενός fund προέρχεται από το 7% μόνο των κεφαλαίων τα οποία έχει επενδύσει. Τα ετήσια έξοδα διαχείρισης κυμαίνονται μεταξύ 1 και 2,5% των επενδυμένων κεφαλαίων, ενώ η εταιρεία διαχείρισης συμμετέχει και στην υπεραξία των επενδύσεων κατά τη λύση του fund. Το ποσοστό συμμετοχής, carried interest, συνήθως αντιστοιχεί στο 20% της υπεραξίας η οποία έχει δημιουργηθεί. Παρά το υψηλό κόστος, οι αποδόσεις των private equity και venture capital funds είναι ιδιαίτερα ελκυστικές.

Η τελική απόδοση των private equity και venture capital funds εξαρτάται από δύο βασικούς παράγοντες. Από την ίδια την πραγματική οικονομία, εφόσον επενδύουν σε επιχειρήσεις, οι οποίες πωλούν πραγματικά προϊόντα και υπηρεσίες. Οι κεφαλαιαγορές είναι ο δεύτερος παράγοντας ο οποίος καθορίζει την τελική απόδοση, καθώς η πλέον συνήθης έξοδος των funds από την επιχείρηση στην οποία έχουν επενδύσει είναι μέσω της εισαγωγής της στο Χρηματιστήριο.

SHARE